Ny mpiventy amin'ny lahabolana "ôsika na ôsiky" no tena atao hoe mpiôsika. Ity lahabolana ity dia atao hira am-bava, mazana arahana tehaka, misy koa anefa mampiasa zava-maneno. Ny ôsi-dihy dia ahitana olona manao dihy mihitsy. Ny faritra atsinanana-avaratra any Analanjirofo, Ambatosoa no tena miangaly azy, ankoatra ny ao Alaotra. Tsy misy fetra ara-potoana arahina amin'ny fanaovana ny ôsika fa arakaraky ny aingam-panahy. Maro ny fomban-drazana hanaovana ny ôsika fa ny tena hanehoana ity lahabolana ity dia ao anatin'ny fifaliana, ankoatra ny hoe fahafatesana na fahalasanana ray aman-dreny efa voky andro, ohatra 90 taona no mihoatra...

Ny Ôsika na Ôsiky dia lahabolana malagasy fiangalin'ny Betsimisaraka Avaratra, ny foko Tsimihety, Faritra Ambatosoa, eo ihany koa ny Faritra Alaotra (Sihanaka). Lahabolana atao an-kira ary manana endrika antsa. Tsy mifidy sokajin-taona ny fiangaliana an'ity lahabolana ity, ary fanao amin'ny fotoan-dehibe amin'ny lafin-javatra an-karavona. Misy karazany ny ôsika: ôsi-drazana fanao amin'ny fanatanterahana fomban-drazana; ny ôsi-tromba izay fiantsoana tromba; ny ôsin-tsintaka fanao amin'ny fampankaram-bady; ny ôsi-dihy sy ny ôsi-jijy...

Ny "andriana" avy amin'ny teny sanscrite midika hoe "ambony" na hoe "voalohany". Ny maha andriana dia tsy mifototra loatra amin'ny volon-koditra na toetry ny volo, fa amin'ny toetra amam-panahy kosa; ny andriana dia olona ambony manana ny hajany sy fahefana, iankinan'ny olona maro, to teny. Ny nipoiran'ny andriana dia avy any India, nanodidina ny taonjato faha-XVI. Tamin'ny taonjato faha-XVIII no nidiran'ny Andriana teto Madagasikara tany amin'ny faritr'i Maroantsetra. Ny faritra sy foko maro eto Madagasikara dia samy ahitana andriana. Ankehitriny dia amin'ny alalan'ny fanomezana mari-boninahitra no hanomezana haja olona...

Andriamamilaza dia olona nalaza taorian'ny fotoana nanjakan'Andriamasinavalona. Ny faritra nisy azy dia tany Analamainty, faritra anakazondandy-Mangamila-Anjozorobe, ary nalevina ao Anjohy. I Andriamamilaza dia lehilahy mpimasy, nanana fahendrena sy hakingan-tsaina ary nahay sy nahafehy ny zava-boahary manodidina azy sy ny fiaraha-monina. Izy no nitsapa sy naka fanahy ireo zanak'Andriana tao amin'ny faritr'Imerina efatoko, tamin'ny alalan'ny famangiana isam-paritra ka nitondrany ireto zavatra ireo ho fitsapana : Hazo tsotsoraka, tantely velon-dreny, ary volontsangana-tsy vaky...

Sous-catégories

Filira

[Miara-dàlana] Alatsinainy 26 ôktôbra 2026

• Nankatoavin'ny Papa Léon XIV ny fangatahana hitsahatra amin'ny andraikitra maha Arseveka, nataon'i Mgr Fulgence Rabemahafaly… • Nankalazaina omaly ny fetin'ny Grand Séminaire de Théologie Faliarivo, arovan'i Mb Terezin'i Jesoa Zazakely. Tamin'izany koa no nanokanana ireo 57 mirahalahy ho mpamaky teny sy mpanotrona… • Ho very ny tena votoatin'ny finoana raha tsy misy fitiavana, hoy ny Papa Léon XIV, nandritra ny vavaka Angelus omaly...

Tohiny...

Tsy misy afaka manavotra antsika afa-tsy Andriamanitra

I Jesoa Kristy, Ilay Zanak'Andriamanitra tonga olombelona, no fanantenana famindrampo sy fanavotana ho antsika olombelona.

Tohiny...

Zatti, rahalahinay

Ny horonan-tsary "Zatti, notre frère" (Argentina, 2020) dia manoritsoritra ireo vanim-potoana tena sarotra teo amin'ny fiainany. Tao Viedma no nitranga ny tantara tamin'ny taona 1941 : 60 taona i Zatti ary noterena handao ilay toeram-pitsaboana izay nikatrohany amam-polo taonany maro. Fitsapana mivaivay ho an'ny finoany sy ny herim-pony izany.

Tohiny...